Notebook fanı neden ses yapar, ne zaman temizletmeli?
Fan sesi çoğu zaman toz ve kurumuş termal macunun işaretidir. Ne zaman önemsiz, ne zaman servise getirmeniz gerektiğini anlatıyoruz.
· 1 dk okuma· Kampüs Bilgisayar
Dizüstü bilgisayarınızın fanı ağır bir iş açtığınızda hızlanır; bu normaldir. Ama boşta otururken bile uğulduyorsa ya da kasa elinizi yakacak kadar ısınıyorsa, içeride bir şeyler yolunda gitmiyordur.
Fan neden çok çalışır?
- Toz: Hava kanalları ve soğutucu peteği zamanla tozla kapanır. Sıcak hava dışarı çıkamaz, fan daha hızlı döner.
- Kurumuş termal macun: İşlemci ile soğutucu arasındaki macun yıllar içinde kurur, ısı iletimi düşer.
- Arka planda çalışan programlar: Güncellemeler, virüs taraması ya da istenmeyen yazılımlar işlemciyi boşuna yorar.
- Yumuşak zemin: Yatak ya da yorgan üstünde kullanmak alttaki hava girişlerini kapatır.
Sesin türü ipucu verir
Sürekli ama düzgün bir uğultu genelde ısınmanın işaretidir. Tıkırtı, sürtünme ya da dalgalanan bir vınlama ise fanın yatağının aşındığını ya da kanadına bir şeyin değdiğini gösterir; bu durumda fanın değişmesi gerekebilir.
Evde neler yapabilirsiniz?
Bilgisayarı sert ve düz bir zeminde kullanın. Görev Yöneticisi'nde işlemciyi en çok kullanan programlara bakın; tanımadığınız bir programın sürekli yüksek kullanım yapması zararlı yazılım belirtisi olabilir. Hava çıkışlarını bilgisayar kapalıyken yumuşak bir fırçayla temizleyebilirsiniz. İçeri basınçlı hava tutmayın; fan aşırı hızda dönüp zarar görebilir, tozu da daha içeri itersiniz.
Ne zaman servise getirmeli?
- Fan sürekli yüksek devirde ve ses tıkırtılı ya da sürtünmeli geliyorsa
- Bilgisayar kendi kendine kapanıyor ya da ağır yavaşlıyorsa
- Son temizliğin üzerinden iki yıldan fazla geçtiyse
Bakımda kasayı açıp fanı ve soğutucuyu temizliyor, termal macunu yeniliyoruz. Çoğu cihazda sıcaklık belirgin şekilde düşer, fan sesi de onunla birlikte azalır.
Akla gelen sorular
Fan temizliği evde yapılabilir mi?
Hava çıkışlarını dışarıdan fırçalamak güvenlidir. Kasayı açıp fanı ve soğutucuyu temizlemek ise vidaları, şeritli kabloları ve termal macunu bilmeyi gerektirir; yanlış sökülen bir şerit kablo klavyeyi ya da ekranı çalışmaz hâle getirebilir.
Laptop soğutucu altlık işe yarar mı?
Hava girişleri altta olan modellerde sıcaklığı birkaç derece düşürebilir. Ama tozla tıkanmış bir soğutma sisteminin yerini tutmaz; önce iç temizlik gerekir.
